گزارش نشست
مروری بر مهمترین محورهای سخنرانی رئیس جمهور روسیه در اجلاس اقتصادی سنپترزبورگ (SPIEF 2026)
تنشهای سیاسی داخلی جدید در ترکیه
«مسیر ترامپ» در ارمنستان شکاف میان واشنگتن، تهران و مسکو را عمیقتر میکند
رقابت کمپینهای انتخاباتی در ارمنستان (۲۰۱۷ تا ۲۰۲۶)
تلاش ارمنستان برای پایان بخشیدن به انحصار روسیه بر زیرساختهای راه آهن
جنگ علیه ایران، مناسبات آسیای مرکزی و کشورهای عرب حاشیۀ خلیج فارس را وارد مرحلۀ نوینی کرده است که میبایست در سطحی فراتر از دیپلماسی دوجانبه فهمیده شود. این منطقه، اکنون با یک بازآرایی ژئواکونومیک روبهرو است. کشورهای عربی خلیج فارس در تلاش برای تقویت (و یا حفظ) نقش خود بهعنوان سرمایهگذار، هاب/قطب لجستیکی و «شریک ثبات» هستند (تحت شرایطی که امنیت این کشورها نیز به اندازۀ ایران شکننده شده است). کشورهای آسیای مرکزی نیز با تکیه بر راهبرد تنوعبخشی میکوشند از تلۀ نااطمینانی بگریزند؛ اما نه با حذف ایران (که نه محتمل و نه ممکن است)، بلکه با افزودن گزینههای مکمل به سبد ژئواکونومیک خود.
ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه در جریان سخنرانی خود در مراسم رژه سالگرد روز پیروزی در جنگ جهانی دوم گفت که در برخی از کشورهای جهان گروه هایی وجود دارند که دوباره سعی در تجهیز ایدئولوژی نازی ها دارند. کرملین توضیح داد که منظور پوتین، دولت اوکراین و کشورهای بالتیک است.
از روز چهارشنبه 29 آوریل برخی مناقشات مرزی میان قرقیزستان و تاجیکستان در بازه کوتاهی تبدیل به یک جنگ تمام عیار کوتاه مدت شد. بر اساس اعلام رسانههای محلی، این مناقشات در مثلث استراتژیک باتکند- اسفره- واروخ به وقوع پیوست. اگرچه روایتهای دو طرف از چگونگی آغاز مناقشات متفاوت است، اما واقعیت نهایی بروز درگیریهای گسترده با حضور ادوات سنگین زرهی ارتش دو کشور است. در نهایت این درگیریها با بر جای گذاشتن بیش از 30 کشته و بالغ بر 130 زخمی، با توافق آتش بس موقت طرفین به پایان رسید. در ساعات پایانی شب گذشته نیز خبرهایی از توافق نهایی میان نهادهای مرزبانی دو کشور در رسانهها منتشر شد. با این حال، این مناقشات را میتوان حامل ابعادی راهبردی در سطح منطقه آسیای مرکزی در نظر گرفت که به شرح ذیل هستند:
تهدیدها و تحریم های آمریکا باعث تلاش روسیه برای تقویت سیستم مالی سوئیفت اختصاصی خود و همچنین افزایش مشترکان و مشتریان به این سیستم روسی شده است.
درگیری های مرزی با قرقیزستان و افزایش ناامنی در مرزهای طولانی تاجیکستان و افغانستان دوشنبه را به شدت نگران کرده است از این رو به گفته منابع رسانه ای مهمترین محورهای دیدار امامعلی رحمان رئیس جمهوری تاجیکستان با ولادیمیر پوتین همتای روس اش در پشت درهای بسته همین دو موضوع بوده است.
جو بایدن، رئیس جمهور آمریكا اعلام كرد كه تا 11 سپتامبر نیروهای آمریكایی را از افغانستان خارج خواهد كرد و سرانجام به طولانی ترین جنگ كشور خود در خارج پایان میدهد. این حرکت نشان دهنده تغییر گسترده استراتژی آمریکا در خاورمیانه است، تغییری که بسیاری مدتها است انتظار آن را میکشند، حال پرسش اینجاست که کدام کشور منتظر آن است تا جای آمریکا را در منطقه بگیرد؟
برخی از تحلیلگران نقش روسیه در رشد روابط چین و ایران را فراموش میکنند. روابط روسیه و چین تقریباً در همه زمینهها وارد سطح جدیدی از همکاری شده است. چین بدون شک از نظر اقتصادی بسیار قدرتمندتر است، اما هر دو طرف مشتاق بالا بردن میزان مشارکت خود هستند. برخلاف آسیای مرکزی یا منطقه قطب شمال که احتمال رقابت چین و روسیه در آن بیشتر است، خاورمیانه میتواند منطقهای باشد که پکن و مسکو میتوانند در آن همکاری کنند.
توافق راهبردی ایران و چین سبب شد موجی از طرفداری و مخالفت با این توافقنامه را برانگیزد، هرچند این توافق صرفاً نقشه راه تلقی می شود، و شکل دقیق حقوقی به خود نگرفته است. مفروض ما در این یادداشت آن است که چین به زودی به بزرگ ترین قدرت اقتصادی جهان تبدیل خواهد شد. طرفداری و مخالفت با این توافقنامه گاه رنگ و بوی سیاست داخلی به خود می گیرد، و محافظه کاران را در گروه نخست، و اصلاح طلبان را در گروه دوم قرار می دهد. البته، ضرورتاً نه همه محافظه کاران موافقند، و نه همه اصلاح طلبان مخالف. چین زدگی و چین ستیزی، همانند غرب زدگی و غرب ستیزی، مبنای خاص فکری ندارد. پس، بهتر است مواضع له و علیه این توافق راهبردی را به دو دسته دیگر تقسیم کنیم: تحلیل های کارشناسانه، و مواضع غیرکارشناسانه. متأسفانه، برخی مخالفت ها و موافقت ها نسبت به این توافق، کارشناسانه ارزیابی نمی شوند.
عبدالمحمد طاهری تا زمانی که مناقشه برجام به حالت فعلی ادامه پیدا کند و شاهد احیای توافق هستهای توافق ذیل نشست وین و یا هر نشست دیگری نباشیم، یقینا ما باید منتظر تداوم این وضعیت باشیم. به هر حال به دلیل مناقشه ای که اکنون بین ایران با طرف های اروپایی و ایالات متحده آمریکا […]