دریای خزر پس از بحران ۲۰۲۶: سناریوی بازآرایی ژئوپلیتیک انرژی و احیای «ترانسخزر»
ایران، روسیه و کریدور شمال-جنوب
چرا «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران» شکست خورد
زنان؛ زیرساخت انتقال میراث فرهنگی ناملموس در منطقه اکو
ژئوپلتیک سود؛ ترکیه، برنده بیرونی جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران
ضرورت انتخاب رویکرد تحلیلی مناسب برای داوری دربارهٔ یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا
جنگ علیه ایران، مناسبات آسیای مرکزی و کشورهای عرب حاشیۀ خلیج فارس را وارد مرحلۀ نوینی کرده است که میبایست در سطحی فراتر از دیپلماسی دوجانبه فهمیده شود. این منطقه، اکنون با یک بازآرایی ژئواکونومیک روبهرو است. کشورهای عربی خلیج فارس در تلاش برای تقویت (و یا حفظ) نقش خود بهعنوان سرمایهگذار، هاب/قطب لجستیکی و «شریک ثبات» هستند (تحت شرایطی که امنیت این کشورها نیز به اندازۀ ایران شکننده شده است). کشورهای آسیای مرکزی نیز با تکیه بر راهبرد تنوعبخشی میکوشند از تلۀ نااطمینانی بگریزند؛ اما نه با حذف ایران (که نه محتمل و نه ممکن است)، بلکه با افزودن گزینههای مکمل به سبد ژئواکونومیک خود.
زبان فارسی در ترکمنستان پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و استقلال این کشور از اهمیت ویژه ای برخوردار گردیده است به طوری که به عنوان یک رشته تحصیلی آکادمیک در دو دانشگاه مهم این کشور، تدریس می شود.
واقعا در هزاره سوم بسیار تاسف بار است که صدها هزار انسان بی گناه قربانی عدم درایت سیاسی رهبران اوکراین و خوش بینی مضاعف روسیه در کسب موفقیت کوتاه مدت در جنگ با اوکراین می شوند. اینجا باید به جمله ای از آندری گرمیکو، وزیر امور خارجه شوروی سابق (بیش از ۳۸ وزارت) اشاره کرد که گفته بود سی سال مذاکره برای جلوگیری از یک روز جنگ ارزشمند است.
جانشین وزیر دفاع جمهوری اسلامی ایران خریدهای جدید نظامی از روسیه شامل جنگنده سوخو۳۵، بالگرد هجومی و هواپیمای آموزشی را قطعی اعلام کرد. با پایان محدودیتهای تسلیحاتی قطعنامه۲۲۳۱ در اکتبر۲۰۲۳، روسیه بهعنوان یکی از اعضای دائم شورای امنیت محدودیتی برای ارسال سلاح به ایران برای خود قائل نیست و به زودی این جنگافزارها در آسمان ایران به پرواز درخواهند آمد.
ترکمنستان در سال 2021 با تولید 79.3 میلیارد مترمکعب گاز، بعد از روسیه بزرگترین تولیدکننده گاز در اوراسیا و دهمین تولیدکننده بزرگ گاز در جهان بود. در آسیای مرکزی، قزاقستان و ازبکستان نیز در این سال به ترتیب 32 و 50.9 میلیارد مترمکعب گاز تولید کردهاند. اما بالا بودن مصرف داخلی گاز در دو کشور قزاقستان و ازبکستان و روند فزاینده آن، باعث شده تا ترکمنستان به بزرگترین صادرکننده گاز در آسیای مرکزی نیز تبدیل شود.
تهران به لحاظ «کمترین روزهای پاک»، شبیه دهلی است؛ اما از بابت «شدت آلودگی»، با این شهر فاصله دارد. پایتخت هند در سرلیست آلودهترین شهرهای جهان قرار گرفته است؛ در ۵ روز گذشته شاخص آلودگی در دهلی از ۴۰۰ هم فراتر رفت. شهر با شاخص آلودگی بالای ۳۰۰، باید از جمعیت تخلیه شود. با این حال پکن با مجموعهای از سیاستهای شهری توانست از سرلیست آلودهها خارج شود.
به نظر میرسد موقعیت قزاقستان در قضیه تقویت روابط با چین نسبتا ضعیف باشد. قزاقستان در تلاش برای توسعه همکاریها با پکن، باید در مرز بین بهره بردن از نقاط ضعف روسیه و پاسخ به نگرانیهای عمومی در داخل کشور حرکت کند. فقدان چشمگیر حمایت مردمی از پروژههای اقتصادی چین و نبرد مداوم توکایف برای کسب مشروعیت در داخل قزاقستان، احتمالاً اثربخشی این تلاش ها را برای آینده قابل پیشبینی محدود خواهد کرد.
می توان گفت در حال حاضر ایران در موقعیت های بین المللی بسیار خوبی قرار دارد و تنها چیزی که از انجام بازی های خود در خاورمیانه مانع می شود، حضور نظامی آمریکاست که امیدوار است با کمک چین، روسیه و حتی ترکیه از شر آن خلاص شود.
در حال حاضر، آسیای مرکزی به مهمترین میدان رویارویی ایالات متحده تبدیل شده است و در این مبارزه آمریکا از به کار بردن روشهای پیچیده «قدرت غیرنرم(سخت)» و تمام ظرفیتهای موجود دریغ نخواهد کرد. اما برای مردم و دولتهای آسیای مرکزی، روسیه و چین، مهم است که اهداف این سیاست محقق نشود. امنیت مردم آسیای مرکزی، رفاه آنها و امکان توسعه پایدار و مستقل این کشورها به این امر بستگی دارد.