اخبار
قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
نگاهی به تفاهم نامه منطقه آزاد ارس با راهآهن ایران
فراتر از جنگ اوکراین: لاوروف و تصویر روسیه از یک رویارویی تاریخی با غرب
مسیر هند به سوی حاکمیت انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۶
دهمین شماره نشریه تخصصی «اکونامه»
باله روسی؛ از هنر درباری تا نماد هویت فرهنگی روسیه
آسیای مرکزی Archives - صفحه 23 از 96 - ایراس
قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
آسیای مرکزی در نظم نوین سالهای اخیر، از یک پیرامون ژئوپلیتیکی به میدان بههم پیوستهای از رقابت قدرتها، بازآرایی کریدورها، بحران آب/انرژی و تهدیدهای فرامرزی بدل شده است. در این میان، قرقیزستان با وجود محدودیتهای اقتصادی و نهادی، نقشی بیش از پیش یافته و به گرهگاهی امنیتی میان روسیه، چین، غرب و سازوکارهای منطقهای تبدیل شده است. این نوشتار برآن است که امنیت قرقیزستان باید در چارچوب دگرگونی ساختاری امنیت منطقهای و منطق وابستگی متقابل درک شود؛ جایی که آب، انرژی، ترانزیت و مسائل افغانستان بهصورت همزمان تأثیرگذار است. در این میان، قرقیزستان نه یک قدرت مسلط، بلکه بازیگری میانی است که میتواند با بیطرفی فعال، میانجیگری و تنظیم هوشمندانه وابستگیها، به ثبا ت منطقهای یاری رساند.
انتخابات پاکستان و چند نکته
دولت آتی در پاکستان به طور طبیعی باید ائتلافی باشد. ثبات در دولت و اجماع در تصمیمات، اولویت های اولیه دولت آتی به نظر می رسند. این می تواند ناپایداری، احتمالا ضعیف بودن دولت و افزایش شکنندگی را به ویژگی بارز دولت مذکور تبدیل کند.
بررسی آثار و تبعات هویتی- فرهنگی حملات تروریستی داعش بر حوزه تمدنی ایران
با تأسیس شاخۀ خراسان داعش در افغانستان که در اصل هویت عربی و ایدئولوژی سلفی دارد، تلاش شده است تا اولاً این پدیده شوم و مذموم گستردهتر از آنچه هست، نشان داده شود و ثانیاً با تقسیمبندی جغرافیای فارسزبانان به خراسان و ایران امروزی، چنان وانمود شود که ایران و خراسان دو سرزمین جدا و دشمن یکدیگر هستند. در کنار این انتظار، پیامدهای دیگری که حملات داعش خراسان بهجود خواهد آورد، ایجاد شکاف میان فارسزبانان است که در سه کشور ایران، افغانستان و تاجیکستان حضور دارند. هر چند این پیامدها هنوز در مرحله ابتدایی خود است اما اگر تدبیری برای مهار و جلوگیری از آن صورت نگیرد، قطعا میتواند در دراز مدت تبدیل به عامل بحرانساز میان ساکنان تباری این سه کشور شود.
آسیبشناسی طرحهای گازی ترکمنستان- ایران و ترکیه
در حال حاضر دو خط لوله وجود دارد که میتواند گاز ترکمنستان را به ایران منتقل کند: خط لولۀ کرپجه-کردکوی با ظرفیت 8 میلیارد مترمکعب در سال و خط لولۀ دولتآباد - سرخس - خانگیران با ظرفیت 12.5 میلیارد مترمکعب در سال. این در حالی است که ایران و ترکیه با یک خط لولۀ 14 میلیارد مترمکعبی به هم متصل هستند. ترکیه در حال حاضر، سالانه از طریق این خط لوله، 9.6 میلیارد مترمکعب گاز از ایران وارد میکند. این آمار بیانگر این است که عشقآباد میتواند تا 4.4 میلیارد مترمکعب گاز خود را از طریق ایران به ترکیه صادر کند - که البته در صورتی که ایران بتواند ظرفیت خط لولۀ خود را تا مرز ترکیه افزایش دهد، احتمال افزایش این ظرفیت نیز وجود دارد.
نگاه روسیه به توسعۀ روابط کشورهای عربی حاشیۀ خلیجفارس و آسیای مرکزی
آنچه در حال حاضر کرملین و کشورهای عربی و رهبران آسیای مرکزی به دنبال آن هستند، ایجاد تنوع در شرکای منطقهای بهمنظور بالا بردن قدرت ژئواکونومیک و ژئوپلیتیک خود در مقابله با قدرتهای خارجی است. هرچند در این میان موانعی نیز وجود خواهد داشت. بهطور مثال گسترش سیاستهای دینی مذهبی برخی کشورهای عربی در آسیای مرکزی، خطر گسترش افراطگرایی را افزایش خواهد داد که منجر به حساسیت مسکو و پکن نیز خواهد شد.
نقش نهادهای مدنی و احزاب سیاسی در انتخابات آتی پاکستان
نهادهای مدنی و احزاب سیاسی لازمه و برآمده از جامعهای در حال توسعه با خصوصیاتی مانند افزایش میزان شهرنشینی، ازدیاد درصد باسوادی، گسترش ارتباطات و رسانههای گروهی، حمل و نقل، پیدایش نهادهای جدید و پیچیدگی و تخصصی شدن امور هستند. به دیگر سخن جامعه در فرایند گذر از سنت به مدرنیسم درمییابد که به جای نهادهای سنتی یا در کنار آنها به نهادهای تازهای نیاز دارد تا ضمن تسهیل روند جامعهپذیری و آموزش سیاسی جامعه، سازوکار مشارکت سیاسی مردمی را سامان دهد. تأسیس نهادهای جدید، نوعی سیاستگذاری است که کشورهایی که افراطگرایی در آنها رواج یافته برای جبران عقبماندگی خود اتخاذ میکنند. گرچه جوامع جهان سوم، احزاب سیاسی نوپای خود را از الگوهای حزبی جوامع صنعتی اخذ کردهاند، با این وجود احزاب سیاسی در کشورهای بهاصطلاح جهان سوم بیشتر دست خوش ضعفها و نارساییهای ساختاری و کارکردیاند.
بررسی ابعاد مختلف نفوذ چین در قزاقستان
بانک توسعه قزاقستان و بانک توسعه دولتی چین در فوریه 2023 توافق نامه ای را در راستای سرمایه گذاری تا سقف 300 میلیون دلار در پروژههای تولیدی قزاقستان به امضا رساندند.
تنشهای دریای سرخ به نفع کریدور میانی
کریدور میانه یک مسیر حمل و نقل زمینی و دریایی چندوجهی است که از چین و از طریق قزاقستان، ازبکستان و ترکمنستان، سپس دریای خزر، آذربایجان و گرجستان تا دریای سیاه امتداد دارد.
ایران و پاکستان و مساله امنیت ملی
قاعدتا اصل حاکمیت ملی و اقتدار دولت، حکومتها را ملزم میکند تا از هر اقدامی در داخل سرزمینشان علیه دولتهای دیگر جلوگیری کنند و این از قواعد ابتدایی حقوق و روابط بینالملل است.
