دریای خزر پس از بحران ۲۰۲۶: سناریوی بازآرایی ژئوپلیتیک انرژی و احیای «ترانسخزر»
ایران، روسیه و کریدور شمال-جنوب
چرا «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران» شکست خورد
زنان؛ زیرساخت انتقال میراث فرهنگی ناملموس در منطقه اکو
ژئوپلتیک سود؛ ترکیه، برنده بیرونی جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران
ضرورت انتخاب رویکرد تحلیلی مناسب برای داوری دربارهٔ یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا
جنگ علیه ایران، مناسبات آسیای مرکزی و کشورهای عرب حاشیۀ خلیج فارس را وارد مرحلۀ نوینی کرده است که میبایست در سطحی فراتر از دیپلماسی دوجانبه فهمیده شود. این منطقه، اکنون با یک بازآرایی ژئواکونومیک روبهرو است. کشورهای عربی خلیج فارس در تلاش برای تقویت (و یا حفظ) نقش خود بهعنوان سرمایهگذار، هاب/قطب لجستیکی و «شریک ثبات» هستند (تحت شرایطی که امنیت این کشورها نیز به اندازۀ ایران شکننده شده است). کشورهای آسیای مرکزی نیز با تکیه بر راهبرد تنوعبخشی میکوشند از تلۀ نااطمینانی بگریزند؛ اما نه با حذف ایران (که نه محتمل و نه ممکن است)، بلکه با افزودن گزینههای مکمل به سبد ژئواکونومیک خود.
بیش از چهار دهه است که افغانستان دو عنصر اساسی «امنیت و ثبات» را که متضمن رشد و توسعه جامعه هستند، از دست داده است. تاریخ نشان میدهد که با آغاز جمهوری توسط سردار محمد داوود، امنیت و ثبات در این کشور متزلزل شد. حمله شوروی به افغانستان و جهاد علیه آن، این دو عنصر را به تباهی کشاند. با حاکم شدن نظام دموکراتیک بر افغانستان، تصور میشد امنیت و ثبات بر افغانستان حاکم خواهد شد اما نه تنها چنین نشد بلکه گستره ناامنی و بیثباتی روز به روز افزایش یافت. با حاکم شدن طالبان، مردم افغانستان و کشورهای منطقه نگران دو فاکتور امنیت و ثبات در این کشور هستند.
بدون گذشت از برخی از خواسته های دو طرف، امکان دستیابی به توافق نهایی حل اختلافهای مرزی میان تاجیکستان و قرقیزستان وجود ندارد. در این مورد تاجیکستان می تواند از ادعای حق مالکیت خویش بر برخی مناطقی که در دوران شوروی براساس توافق دوجانبه به قرقیزستان واگذار شد، صرف نظر کند. جانب قرقیزستان نیز متقابلا می تواند برخی از زمین هایی را که از تاجیکستان اجاره کرده بود، بازپس دهد. زیرا موضوع مهم، ایجاد شرایط رفت وآمد آزادانه، استفاده از راه های ارتباطی، چراگاه ها و منابع آب برای ساکنان مناطق مرزی مشترک دو کشور است همانطور که در دوران شوروی وجود داشت.
قبل از شروع جنگ در اوکراین، روابط روسیه و چین در آسیای مرکزی، به عنوان یک شراکت رقابتی توصیف میشد. اما اکنون که پکن نه تنها ضعف اقتصادی، بلکه ضعف نظامی روسیه را به وضوح می بیند، به نظر نمیرسد با تقسیم کار یا مشارکت عمیق در آسیای مرکزی که روسیه و چین نقش برابر در آن داشته باشند، موافقت کند.
به قلم: شهاب شهسواری نمایندگان ویژه کشورهای منطقه و قدرتهای جهانی در امور افغانستان، در نشستی با حضور دبیرکل سازمان ملل متحد در دوحه گرد هم آمدند تا در خصوص وضعیت زنان در افغانستان گفتوگو کنند. یکی از دستورکارهای اصلی این نشست، بررسی استمرار فعالیتهای سازمان ملل در افغانستان بعد از منع فعالیت زنان افغان […]
در هفتمین اجلاس سران که در اکتبر 2019 در باکو برگزار شد، ازبکستان نیز به عنوان یک عضو کامل به سازمان دولتهای ترک ملحق شد.
تجربه برگزاری رفراندوم در آسیای مرکزی اثبات کرده که مردم معمولا با چنین اصلاحاتی مخالفت نمی کنند. در عین حال مقامهای ازبکستان مدعی هستند که اصلاحات کنونی در نتیجه دریافت نظرهای بیش از 220 هزار نفر از مردم تنظیم و تدوین شده است. از این رو، به نظر میرسد چالشی جدی پیشروی تصویب این اصلاحات قرار ندارد. با این حال این که با چه آرائی این اصلاحات تصویب شود، معیاری مهم برای دموکراسی در ازبکستان خواهد بود.
رسانههای ایرانی اخیرا گمانهزنی کردهاند که تهران ممکن است در صورت وقوع جنگ دیگری در قرهباغ کوهستانی به ایروان کمک نظامی کند. مقامات ایرانی همچنین اعلام کردهاند که ارمنستان یکی از کشورهایی است که به خرید پهپادهای نظامی علاقه نشان داده است. به گفته ندیمی: «هرگونه کمک نظامی ایران به ارمنستان مشخصا ارسال پیامی روشن به آذربایجان و ترکیه خواهد بود. من فکر نمیکنم ایران مقدار قابلتوجهی تسلیحات را منتقل کند.» ندیمی پیشبینی میکند که هرگونه رویارویی نظامی آذربایجان و ایران محدود و به سرعت مهار شود. با این وجود، این به آن معنا نیست که «تلفات قابلتوجهی از هر دو طرف» وجود نخواهد داشت.
خیلی قبل از توافق عربستانسعودی و ایران، چین خود را بهعنوان شریک حیاتی برای کشورهای خاورمیانه معرفی کرده بود. چین بزرگترین شریک تجاری عربستانسعودی و ایران است و بزرگترین خریدار نفت از این دو کشور است.در سالهای اخیر، چین این روابط را بیشازپیش تقویت کرده و در سال۲۰۲۱ یک قرارداد همکاری ۲۵ساله با ایران و در سال۲۰۲۲ یک قرارداد مشارکت استراتژیک جامع با عربستانسعودی امضا کردهاست، اما این حسننیت به لطف طرح عظیم «کمربند و جاده» (BRI) که در سال۲۰۱۳ با هدف اتصال آسیا، اروپا و آفریقا از طریق شبکهای از بنادر، راهآهنها، بزرگراهها و سایر پروژههای زیربنایی تحتحمایت چین آغاز شد، فراتر از عربستانسعودی و ایران رفت.