دریای خزر پس از بحران ۲۰۲۶: سناریوی بازآرایی ژئوپلیتیک انرژی و احیای «ترانسخزر»
ایران، روسیه و کریدور شمال-جنوب
چرا «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران» شکست خورد
زنان؛ زیرساخت انتقال میراث فرهنگی ناملموس در منطقه اکو
ژئوپلتیک سود؛ ترکیه، برنده بیرونی جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران
ضرورت انتخاب رویکرد تحلیلی مناسب برای داوری دربارهٔ یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا
جنگ علیه ایران، مناسبات آسیای مرکزی و کشورهای عرب حاشیۀ خلیج فارس را وارد مرحلۀ نوینی کرده است که میبایست در سطحی فراتر از دیپلماسی دوجانبه فهمیده شود. این منطقه، اکنون با یک بازآرایی ژئواکونومیک روبهرو است. کشورهای عربی خلیج فارس در تلاش برای تقویت (و یا حفظ) نقش خود بهعنوان سرمایهگذار، هاب/قطب لجستیکی و «شریک ثبات» هستند (تحت شرایطی که امنیت این کشورها نیز به اندازۀ ایران شکننده شده است). کشورهای آسیای مرکزی نیز با تکیه بر راهبرد تنوعبخشی میکوشند از تلۀ نااطمینانی بگریزند؛ اما نه با حذف ایران (که نه محتمل و نه ممکن است)، بلکه با افزودن گزینههای مکمل به سبد ژئواکونومیک خود.
به نظر میرسد ایالات متحده آمریکا راهبرد دوگانهای را برای جذب ترکمنستان به خود و اعمال فشار برای دور کردن آن کشور از مسکو، در شرایط جدید در پیش گرفته است. ترکمنستان و ایالات متحده آمریکا در طول ماههای اخیر تعاملات متراکمی را تجربه کردهاند. با این حال تأثیرگذاری برخی ابعاد اجتنابناپذیر این روابط با واشنگتن بر مناسبات عشقآباد با تهران و مسکو بهعنوان بخشی از سیاست خارجی چندوجهی و رویکردهای موازنهای ترکمنستان پذیرفته شده است.
علی بمان اقبالی زارچ در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در حالی که ۱۶ ماه از شروع عملیات ویژه روسیه می گذرد تصویر و ارزیابی روشنی از دورنمای این جنگ که همانند هر جنگی با خوش بینی و با ابعاد جغرافیایی و زمانی محدود شروع شده بود؛ وجود ندارد. وضعیت موجود بیشتر به منازعه فرسایشی مورد رضایت طرفین تفسیر می شود و از سویی حامیان غربی اوکراین نیز طرفدار ادامه این روند با هدف تاثیرگذاری تحریم ها و بلند شدن صداهای اعتراضی از داخل روسیه و وارد کردن فشار بیشتر به شخص پرزیدنت پوتین هستند.
دولت جمهوری اسلامی طی سال های اخیر اقدامهای زیادی برای اجرایی کردن پروژه های مرتبط با استفاده از ظرفیت کامل مسیرهای ارتباطی میان کشورهای آسیای مرکزی و ایران انجام داده است. اما برای ازبکستان مهم است که به بنادر جنوب ایران دسترسی بیشتری داشته باشد. در این راستا، تکمیل ساخت راه آهن چابهار – زاهدان بسیار مهم خواهد بود که بخش ارزشمندی از مسیر اتصالی راه های منطقه اوراسیا با گذرگاه های ایران است.
گرچه زود است که بتوان برداشتی از پیامدهای حکومت طالبان بر الگویهای امنیت منطقهای ارائه داد، اما آنچه میتوان با قطعیت از آن دفاع کرد این است که حکومت طالبان حد فاصل میان گذشته و آینده تأثیرات افغانستان بر پویشها متقابل امنیتی منطقهای قرار دارد چرا که در حال حاضر دو فاکتور اثرگذار بر ترتیبات امنیتی منطقه از افغاستان حذف شده است. نخست خروج آمریکا که منجر به توقف تمام ترتیباتی شد که حضور آمریکا بر محیط پیرامون افغانستان تحمیل کرده بود. دوم فروپاشی دولت قبلی افغانستان که وضعیت و رفتارهای آن بر پویشهای امنیتی مناطق پیرامون اثرگذار بود. با آمدن طالبان سه انتظار از وضعیت افغانستان متصور است. طالبان بر شدت پویشهای امنیتی افغانستان خواهد افزود؛ طالبان کماکان در مسیرهای قبلی حرکت خواهد کرد و طالبان پویشها و عوامل امنیتیکننده را از دستور کار خود خارج خواهد کرد.
یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه در حوزه نظامی و امنیتی، چین بیش از آنکه به دنبال اتحاد و ائتلاف باشد، قدرت نظامی و تسلیحاتی خود را افزایش داده است، گفت: ایجاد دفتر نمایندگی ناتو در ژاپن، همکاری جدی اطلاعاتی و مدیریتی را در این منطقه ایجاد میکند و این پیام را میرساند که نظارت جدی اطلاعاتی در روندهای منطقهای از سوی ناتو صورت میگیرد و برنامه های بلندمدتی برای شرق آسیا درحال شکلگیری است.
دولتهاي غربي بهرغم در اختيار داشتن شواهد قابل توجه، سكوت كردهاند
وزارت امور خارجه قزاقستان نیز با تاکید بر اینکه اسرائیل همچنان به منابع انرژی این کشور علاقه دارد، تاکید کرد: 25 درصد نفت وارداتی به اسرائیل از قزاقستان است.
اتهامزنیها درخصوص اینکه چین در سیاست وام دهی بی رحمانه (معروف به دیپلماسی قرض – تله) درگیر شده به طوری که در بحران بدهی در مکانهایی مانند سریلانکا سهم داشته است، فروپاشی طرحهای ابتکارعمل کمربند و جاده را تقویت میکند.